آموزش شیوه های اقتباس از شاهنامه در داستان های کودکان
دوره آموزشی «کارگاه آموزش شیوه های اقتباس از شاهنامه در داستان های کودکان» توسط مدیریت ترویج دستاوردهای پژوهش‌های علوم انسانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی از تاریخ 26 آبان‌ماه 1405 بصورت مجازی شروع می‌شود.
بررسی روند بازخلق ادبی در دهه‌های اخیرنشان می‌دهد که بخش گسترده‌ای از بازنویسی‌ها و اقتباس‌های صورت‌گرفته از شاهنامه برای مخاطب کودک، از الگوی ساده‌سازی سطحی، تلخیص خطی، و تقلیل‌گرایی نثری فراتر نرفته‌اند و نتوانسته‌اند دیالوگی پویا میان اثر کلاسیک و نیازهای زیباشناختی کودک معاصر برقرار سازند. این نقیصه بیش از هر چیز برآمده از فقدان نظام آموزشی مدون، روشن و علمی در حوزه "شیوه‌ها و الگوهای اقتباس" برای نویسندگان، مربیان و بازآفرینان حوزه ادبیات کودک است. اقتباس از متن کهن فرایندی میان‌متنی، نظریه‌بنیاد است که طیف متنوعی از شگردهای تغییر زاویه دید، آشنایی‌زدایی،واسازی شخصیت‌ها، جان‌بخشی به اشیاء و عناصر غایب متن کهن، و تطبیق فضاهای فانتزی با تجربه زیسته کودک را در بر می‌گیرد. این کار نقطه عطف پیوند میان میراث کهن فرهنگی، دانش روایت‌شناسی و روان‌شناسی رشد کودک به شمار می‌رود. شاهنامه تنها متنی باستانی و متوقف در تاریخ نیست، بلکه سرمایه‌ای هویتی، زبانی و خردمحور است که حیات پویای آن در عصر حاضر، در گرو بازخوانی و بازآفرینی خالقانه برای نسل نو قرار دارد. آنچه تاکنون مانع از ایجاد ارتباطی زنده و پایدار میان کودک امروز و جهان حماسه و اندیشه فردوسی از اقتباس بوده است.
به کار گیری یک نظام آموزشی روشمند برای شیوه‌های نوین اقتباس، این توانایی را به جامعه ادبی و پرورشی کشور می‌بخشد تا با گذر از سطح بازنویسی‌های صوری، به بازآفرینی‌های تعاملی و تخیل انگیز دست یابد؛ آثاری که از رهگذر به کارگیری شگردهایی چون آشنایی‌زدایی، تغییر زاویه دید، فانتزی‌سازی هوشمندانه و واسازی عناصر کهن الگویی خلق می‌شوند. چنین رویکردی گسست نسلی و بحران مصرف فرهنگی نسل نو را در مواجهه با امواج رسانه‌های وارداتی ترمیم می‌کند و با صیانت از زبان فارسی، تحکیم هویت جمعی و درونی‌سازی مفاهیم صلح، دادگری و خردورزی در ضمیر کودک، بستری زاینده برای بالندگی نسلی آگاه، خالق و متکی بر ریشه‌های بومی فراهم خواهد ساخت
سرفصل‌ها و محتوای دوره آموزشی:
بازنویسی با بازآفرینی در شاهنامه
بازنویسی یک بند از داستان کیومرث
شناخت ویژگیهای شناختی و زبانی گروه سنی مخاطب در بازخوانی متن کهن
بازنویسی یک قطعه از داستان زال با رعایت واژگان معیار کودکان
ساختار پیرنگ در شاهنامه و شیوه ساده سازی کشمکش ها
طراحی نمودار پیرنگ بر پایه نبرد رستم با اژدها
شگردهای تغییر زاویه دید و واسازی کانون روایت حماسی
آغاز یک داستان از زاویه دید رخش
تکنیک شخصیت پردازی و تعدیل قهرمانان اسطورهای به شخصیت‌های ملموس
کودکی رستم در داستان
شیوه تبدیل بن‌مایه‌های خشن و جنگی به چالش های مسالمت آمیز و بازی
دگرگون‌سازی یک صحنه نبرد تن به تن
کهن الگوها و مفاهیم اخلاقی- حکمی شاهنامه بدون پندگویی مستقیم
داستانی با موضوع دادگری بر پایه کشمکش غیرمستقیم
فانتزی‌سازی و بازآفرینی عناصر جادویی و تخیلی شاهنامه
خلق یک موقعیت فانتزی با موجودات شگفت انگیز هفت خوان برای خردسالان
روشهای آشنایی زدایی، طنزآمیزی و موقعیت های کمیک در داستان اقتباسی
خوابیدن رستم در دشت
با هدف افزایش دانش نظری شرکت کنندگان به درکی جامع از شیوه های اقتباس ادبی، تفاوت‌های ماهوی بازنویسی با بازآفرینی، کهن الگوهای حماسی شاهنامه دست می‌یابند
و ارتقای مهارت عملی فراگیران توانایی طراحی پیرنگ‌های منسجم، تغییر زاویه دید و کانون روایت، واسازی شخصیت‌های اسطورهای، تعدیل صحنه‌های خشن به چالش‌های مسالمت‌آمیز و تبدیل زبان ثقیل منظوم به نثری پویا و تصویری را کسب کرده و در پایان دوره دست‌کم یک داستان اقتباسی مستقل و استاندارد برای کودکان خلق میکنند
بازآموزی، تقویت و توانمندسازی این دوره با بازنگری در الگوهای سنتی، تلخیص های خطی و پندآموزی های مستقیم که سالها بر بازنویسی های شاهنامه حاکم بوده است، باورهای کهنه و شیوه های کلیشه‌ای شرکت کنندگان را اصلاح کرده و آنان را با شگردهای مدرن روایت‌گری نظیر آشنایی‌زدایی، طنز موقعیت و فانتزی بومی پیوند می‌دهد. شرکت کنندگان اعتماد به نفس حرفه‌ای لازم برای تحلیل، نقد و هدایت آثار اقتباسی را به دست می‌آورند و علاوه بر آمادگی برای ورود جدی به بازار نشر کودک، در جایگاه نویسنده، مربی کارگاه یا کارشناس محتوا قادر خواهند بود پروژه‌های اقتباسی را از مرحله ایده تا تدوین نهایی و ارائه به ناشران تخصصی مدیریت کنند.
شرکت در این دوره برای چه کسانی مفید است؟
شرکت در این دوره برای دانشجویان رشته های زبان و ادبیات فارسی، ادبیات داستانی و روان‌شناسی تربیتی، نویسندگان و پژوهشگران ادبیات کودک و نوجوان، تصویرگران کتابهای داستانی، مربیان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، معلمان مقطع ابتدایی، کارشناسان تولید محتوای ادبی و فرهنگی در رسانه ها، ناشران تخصصی کودک و نوجوان، والدین و برای تمامی متخصصان و علاقمندان علوم انسانی مفید است.
مدت زمان دوره : 30 ساعت ( 10 جلسه 3 ساعته ) 10 روز
زمان برگزاری: روزهای شنبه، ساعت 14 تا 17 تاریخ شروع دوره: 26 آبان‌ماه 1405
با ارائه گواهینامه معتبر و مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دارای ارزش علمی و اداری و قابل ترجمه
کانال ایتای مرکز: eitaa.com/mataihcs
مشاوره: 88624485
در صورت نیاز به شماره 09104107131 پیام بدهید
تهران- بزرگراه کردستان- نبش خیابان دکتر صادق آئینه وند (64 غربی)
مدیریت ترویج دستاوردهای پژوهش های علوم انسانی
بر
