گزینش داستان ها و ارتباط آن با نیازهای کودک و نوجوان

دوره آموزشی «کارگاه گزینش داستان ها و ارتباط آن با نیازهای کودک و نوجوان» توسط مدیریت ترویج دستاوردهای پژوهش‌های علوم انسانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی از تاریخ  23 آبان‌ماه 1405 بصورت حضوری شروع می‌شود.

ادبیات داستانی یکی از اساسی‌ترین ابزارهای رشد شناختی، عاطفی، اخلاقی و جامعه‌پذیری در دوران کودکی و نوجوانی است؛ با این حال، حلقه مفقوده میان انبوه کتاب‌های تولیدشده در بازار نشر و مصرف فرهنگی نسل نو، مسئله "گزینش سنجیده و مبنایی داستان" متناسب با ویژگیهای رشدی و اقتضائات زیستی مخاطب است. مسئله کانونی از آنجا ناشی می‌شود که فرایند انتخاب داستان برای کودکان و نوجوانان غالباً گرفتار دو رویکرد آسیب‌زا است: از یکسو "بزرگسال محوری تحکمی" که در آن والدین، مربیان یا معلمان بر مبنای نوستالژی، ارزش‌های تحمیلی یا صرفاً آموزه‌های تعلیمیِ خشک دست به گزینش می‌زنند و نیازهای اصیل، اضطراب‌ها و علایق سنی کودک را نادیده می‌گیرند؛ و از سوی دیگر "تسلیم شدن به جریان‌های تجاری و عامه پسند بازار" که بدون توجه به کیفیت زیباشناختی، سلامت روانی و بلوغ فکری مخاطب، محصولاتی تک بعدی و مصرفی را پیش روی او می‌گذارد.

نا آشنایی مربیان، معلمان، کتابداران، نویسندگان و حتی خانواده‌ها با مراحل رشد شناختی (از تفکر پیش عملیاتی تا تفکر انتزاعی)، نیازهای روان‌شناختی بحران های بلوغ و تحولات زیست جهان دیجیتالِ کودکانِ امروز، سبب شده است که بخش عمده‌ای از انتخاب ها به بی علاقگی مخاطب، کتاب گریزی، یا مواجهه زودهنگام با بن مایه‌های نامتناسب عاطفی و هویتی ختم شود.

این دوره ده جلسه‌ای با رویکردی مسئله محور، در پی پاسخ به این پرسش بنیادین است که: "چگونه می‌توان با شناخت عمیق نیازهای روان‌شناختی، شناختی، زبانی و عاطفی در هر گروه سنی، الگوها و معیارهای استاندارد و کاربردی برای ارزیابی، غربالگری و گزینش داستان‌های کودک و نوجوان تدوین و به کار بست؟" والدین، مربیان کانون‌های پرورشی، معلمان مدارس، کتابداران و مروجان کتابخوانی نیازمند گذار از سلیقه‌های فردی به معیارهای روشمند علمی هستند. این دوره بستری کاربردی فراهم می‌آورد تا این گروه، شیوه‌نامه‌های تفکیک رده‌های سنی، سنجش سطح انتزاع زبان و تصویر، و تحلیل محتوای داستانی را فرا گیرند و بتوانند بسته‌های پیشنهادی مطالعه را متناسب با نیازهای بومی و فردی دانش‌آموزان بازطراحی کنند. به‌علاوه فهم دقیق تقاضا و نیازهای مخاطب برای انتخاب کنندگان، و برای نویسندگان، ناشران و ارزیابان کتاب نیز حیاتی است؛ زیرا به آنان چشم اندازی واقع بینانه از دغدغه‌های ذهنی کودک معاصر می‌دهد تا آثاری مبتنی بر نیاز واقعی جامعه خلق کنند، نه تولیداتی دورافتاده از جهان ذهنی نسل جدید.

فایل پوستر

سرفصل‌ها و محتوای دوره آموزشی:

نظریه های رشد شناختی و روان‌شناختی (پیاژه و اریکسون) و بازتاب آن در گزینش داستان

بررسی تطبیقی دو داستان خردسال و استخراج شاخص‌های تفکر حسی ـ حرکتی و عینی

شناخت نیازهای زبانی، واژگانی و ساختار روایی متناسب با خردسالان،کودکان و نوجوان

سنجش بسامد دشواری واژگان و پیچیدگی ساختار جملات در یک داستان منتخب

معیارهای گزینش کتاب‌های تصویری و رابطه متن و تصویر در شکل گیری جهان ذهنی مخاطب

ارزیابی پنج کتاب تصویری بر پایه هم افزایی، تضاد یا هم‌پوشانی روایت کلامی و بصری

نیازهای هیجانی، ترس‌ها، اضطراب‌های رشدی و کارکرد داستان در کتاب درمانی

بررسی داستانی درگیر با بحران‌های سوگ، ترس از تاریکی یا طلاق

شکل گیری هویت، عدالت خواهی و بحران بلوغ در گزینش رمان‌های نوجوان

تحلیل محتوای مضمونی یک رمان نوجوان و شناسایی مؤلفه‌های حل بحران هویت فردی

مؤلفه‌های جنسیتی، طرحواره‌های فرهنگی و بازنمایی کلیشه‌ها در داستان‌های معاصر

کارگاه کدگذاری شخصیت‌های زن و مرد در ده داستان کودک و نقد کلیشه‌های قالبی جنسیتی

زیست جهان دیجیتال، چندرسانه‌ای‌ها و ذائقه نوپدید نوجوان در انتخاب روایت‌ها

ارزیابی یک کتاب تعاملی یا رمان گرافیکی بر اساس کشش روایی و پیوند با زیست فناورانه

با هدف افزایش دانش نظری شرکت کنندگان به درک روشمند و عمیقی از پیوند میان نظریه های رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی
(نظیر مراحل رشد پیاژه، بحران‌های روانی ـ اجتماعی اریکسون و نظریه های طرحواره جنسیتی) با ساختار ادبیات داستانی دست می‌یابند و می‌توانند مرزهای روایی و بوطیقای داستان کودک و نوجوان را بر مبنای نیازهای زیستی، زبانی و تصویری هر دوره سنی تبیین و صورت‌بندی کنند

و ارتقای مهارت عملی فراگیران توانایی کاربردی ارزیابی کیفی، کدگذاری مضمونی و سنجش نسبت متن و تصویر را کسب کرده و مهارت می‌یابند تا با طراحی سیاهه های ارزیابی (چک لیست‌های غربالگری تخصصی)، کتاب‌های مناسب را برای موقعیت‌های گوناگون رشدی، چالشهای فردی (نظیر کتاب درمانی در بحران‌ها) و گروه‌های سنی مشخص تفکیک، انتخاب و در قالب بسته‌های مطالعاتی استاندارد تدوین کنند.

بازآموزی، تقویت و توانمندسازی شرکت کنندگان استقلال حرفه‌ای و اعتماد به نفس لازم را برای نقش آفرینی مؤثر در جایگاه مشاور کتاب، مروج خواندن، کارشناس ممیزی و خرید منابع در کتابخانه ها و مدارس، و تسهیلگر حلقه‌های کتابخوانی به دست می‌آورند و قادر خواهند بود با اتکا به معیارهای علمی و سنجش پذیر، تصمیم گیری‌های فرهنگی خانواده ها و نهادهای آموزشی را در زمینه گزینش ادبیات داستانی هدایت و راهبری کنند

شرکت در این دوره برای چه کسانی مفید است؟

شرکت در این دوره برای دانشجویان رشته های زبان و ادبیات فارسی، ادبیات داستانی و روان‌شناسی تربیتی، نویسندگان و پژوهشگران ادبیات کودک و نوجوان، تصویرگران کتابهای داستانی، مربیان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، معلمان مقطع ابتدایی، کارشناسان تولید محتوای ادبی و فرهنگی در رسانه ها، ناشران تخصصی کودک و نوجوان، والدین و برای تمامی متخصصان و علاقمندان علوم انسانی مفید است.

مدت زمان دوره : 30 ساعت ( 10 جلسه 3 ساعته ) 10 روز

زمان برگزاری: روزهای شنبه، ساعت 13 تا 16      تاریخ شروع دوره: 23 آبان‌ماه 1405

با ارائه گواهینامه معتبر و مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دارای ارزش علمی و اداری و قابل ترجمه

کانال ایتای مرکز:    eitaa.com/mataihcs

مشاوره: 88624485

در صورت نیاز به شماره 09104107131 پیام بدهید

تهران- بزرگراه کردستان- نبش خیابان دکتر صادق آئینه وند (64 غربی)

مدیریت ترویج دستاوردهای پژوهش های علوم انسانی

برچسب:

• دوره
• کارگاه
• پژوهشگاه
• آموزش
• دوره آموزشی
• آموزش آزاد
• علوم انسانی
• مرکز آموزش آزاد
• پژوهشگاه علوم انسانی
• پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

• نظریه رشد شناختی
• نظریه روان‌شناختی
• انتخاب داستان برای کودکان