شناخت ویژگی پرونده های خشونت جنسیِ موضوع رویه های ترمیمی و انواع تفسیرهای ترمیمی از اختیارات قضایی در محاکم کیفری

مکان : پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی (آنلاین)

تاریخ : از ۲۳ آذر ۱۳۹۹ تا ۲۳ آذر ۱۳۹۹

تاریخ ثبت نام : از ۰۲ آذر ۱۳۹۹ ساعت ۹:۵۶ تا ۲۷ آذر ۱۳۹۹ ساعت ۹:۵۶

طول دوره : ۳ ساعت ( ۱ جلسه ۳ ساعته ) ۱ روز

ظرفیت کل : بدون محدودیت

به دلیل اتمام دوره ، امکان ثبت نام وجود ندارد.

روش های ثبت نام
۱ همکاران پژوهشگاه رایگان
۲ هزینه ثبت نام با صدور گواهی ۳۰۰٬۰۰۰ ریال

پژوهشکده مطالعات سیاسی، روابط بین­الملل و حقوق پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می کند:

کارگاه آموزشی: شناخت ویژگی پرونده های خشونت جنسیِ موضوع رویه­های ترمیمی و انواع تفسیرهای ترمیمی از اختیارات قضایی در محاکم کیفری

دکتر سپیده میرمجیدی

(عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)

تاکنون پژوهش­های متعددی دسترسی به عدالت زنان در جرایم جنسی، طفره از احراز عنف به دلیل سنگین بودن مجازات اعدام و به طور مشخص تأثیر کلیشه­های ذهنی و جنسیت­زده قضات کیفری را در احراز مدعای زنان قربانی خشونت جنسی، موضوع تحلیل­های انتقادی خود قرار داده­اند و مقصر تلقی کردن بزه­دیدگان خشونت جنسی، مجاز دانستن تجاوز بر اساس آشنایی قبلی و تفسیرهای ناعادلانه از مفهوم مقاومت در تجاوز به عنف را به مثابه جلوه­ای از آزادی عمل قضایی در برساخت مصادیق خشونت­های جنسی به نقد کشیده­اند. ولی بیشتر تحقیقات تجربی از صرفِ عدم احراز جرم و به رسمیت نشناختن تجربه بزه­دیدگی بزه­دیده آنچنان که خود روایت می­کنند، پا را فراتر نگذاشته و به مرحله پس از رد مدعای وی نپرداخته­اند. بیشتر آنان از سنگین بودن مجازات اعدام و طفره قضات از احراز جرم به همین دلیل نقد کرده­اند. بدون توجه به این­که پرونده با عدم احراز تجاوز، همیشه به صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت متهم نمی­انجامد. بلکه اتفاقاً در اغلب این پرونده­ها، قاضی به خاطر همان رویکردهای ایدئولوژیک ولی این­بار در جهت محکوم کردن مرتکب به خاطر یک رفتار جنسی خلاف شرع و قانون در گام بعدی تلاش می­کند با تغییر عنوان مجرمانه و تبدیل آن به یک جرم سبک­تر ضمن مجازات مرتکب، تا حدی از میزان خسارت­های روحی و فیزیکی بزه­دیده نیز بکاهد و بدین ترتیب در ازایِ عدم احراز جرم به دلایل پیش­گفته و از جمله سنگین بودن مجازات قانونی، جای دیگری به حمایت از وی اقدام کند. مثل وقتی که عدم اثبات تجاوز جنسی را به معنای مطاوعی بودن رابطه جنسی نمی­داند و با یک درجه تنزل عنوان اتهامی به جرمی سبک­تر در حد رابطه نامشروع به عنف و اکراه، رابطه نامشروع ساده و در مواردی هم زنا، سعی در جبران بخشی از خسارت­های ادعایی بزه­دیده دارد. رویه­ای که حتی در آرای متعدد دیوان عالی کشور نیز به چشم می­خورد. در این مرحله ممکن است رویکرد قاضی (البته اغلب ناآگاهانه) از منظر یک رویکرد بزه­دیده­محور که خود از اقتضائات عدالت ترمیمی است، با بعضی از مهم­ترین نیازهای روان­شناختی بزه­دیده خشونت جنسی به طور نسبی همسو ­شود.

با این­همه، باید توجه داشت که بازتوصیف عدالت و همراهی نسبی قاضی با نیازهای بزه­دیدگان خشونت جنسی از منظر عدالت ترمیمی، هرگز به معنای نادیده­انگاشتن نقدهای وارد بر سیطره رویکردهای ایدئولوژیک بر گفتمان قضایی ایران نیست.

بدین­ترتیب، محقق بر این مهم اذعان دارد که وقتی قاضی از الگوی یک بزه­دیده بی­گناه و مستحق حمایت در تصمیم­گیری برای قبول مدعای بزه­دیده مبنی بر وقوع یک رفتار جنسیِ ناخواسته تبعیت می­کند، اتخاذ رویکرد ترمیمی برای حل و فصل معضل جرم با یک مانع پیشینی و اساسی مواجه می­شود. مانعی که اتخاذ رویکردهای ترمیمی را در شرایط کنونی دادگاه­های ایران، از شکل خالص و صد در صدی آن خارج می­سازد و به دلیل سیطره آن بر فرهنگ سازمانی گفتمان قضایی حتی با وجود اصلاح قانون در افزودن بر قلمرو آنچه در حکم تجاوز به عنف است، امکان تغییر آن به سادگی میسر نیست. این در حالی است که در عدالت ترمیمی، مدعای بزه­دیده، بدون دروغ پنداشتن آن و بدون هیچ­گونه سرزنش اخلاقی، به رسمیت شناخته می­شود. گذشته از آن، دغدغه­ها و مطالبات مرتکب نیز به همان اندازه برای قاضی مهم است که توجه به نیازها و منافع بزه­دیده برای وی اهمیت دارد. لذا کلیشه­های جنسی قاضی به هیچ­روی قابل انکار نیست. به تبع آن، تفسیرها و رویه­های ترمیمی قاضی را نیز باید در چنین بستری سنجید.

بدین ترتیب، در این کارگاه آموزشی نگارنده ضمن آشنا ساختن مخاطبین برنامه با ویژگی پرونده­هایی که موضوع مداخلات ترمیمی و حمایتی قاضی قرار می­گیرند و نیز صحه بر ایرادات وارد بر گفتمان تقنینی و نیز رویه قضایی دادگاه­های مورد مطالعه، تفسیرهای ترمیمی قضات را به عنوان گام دوم در رسیدگی به پرونده­های خشونت جنسی و به منزله جلوه­ای از اقدامات ترمیمی به بحث و بررسی می­گذارد. آنچه شناخت صحیح نسبت به آن­ها به ویژه برای وکلای محترم دادگستری و دیگر کسانی که به نوعی درگیر پرونده های خشونت جنسی هستند، برای تأمین حداکثری نیازها و مطالبات بزه دیده و مرتکب خشونت جنسی لازم است.

سرفصل ها و محتوای دوره آموزشی :

معرفی عدالت ترمیمی (Restorative )  به عنوان یکی دیگر از سازوکارهای عدالت در پاسخ به انواع خشونت های جنسی،

معرفی مزیت های عدالت ترمیمی برای بزه دیده و مرتکبِ خشونت جنسی،

آشنایی با ویژگی آن دسته از پرونده هایی که شانس بیشتری برای بهره مندی از رویکردهای حمایتی و ترمیمی دارند،

سازوکارهای ترمیمی قاضی در پرونده های خشونت جنسی

با هدف افزایش دانش نظری پیرامون عدالت ترمیمی در انواع جرایم جنسی

و ارتقای مهارت عملی در مدیریت پرونده از سوی وکیل برای برخورداری حداکثری بزه دیده و مرتکب از رویکردهای حمایتی و ترمیمی قاضی

آموزش علمی و نظری همراه با تمرین عملی و کارگاهی

شرکت در این دوره برای دانشجویان، پژوهشگران، وکلای دادگستری و برای تمامی متخصصان و علاقمندان علوم انسانی مفید است.

مدت زمان دوره : 3 ساعت ( 1 جلسه 3 ساعته ) 1 روز

زمان برگزاری: روز یکشنبه، ساعت 13 تا 16       تاریخ: 23 آذر ماه  1399

هزینه ثبت نام جهت صدورگواهی: 300/000 ریال _ همکاران و دانشجویان پژوهشگاه  بمناسبت هفته پژوهش: رایگان

با ارائه گواهینامه معتبر و مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دارای ارزش علمی و اداری و قابل ترجمه

برای اطلاعات بیشتر و ثبت نام Mata.ihcs.ac.ir

کانال سروش مرکز:     sapp.ir/tamihcs

کانال تلگرام مرکز:    @ihcsoe

مشاوره: 88624485

در صورت نیاز به شماره 09036200266 پیام بدهید

تهران- بزرگراه کردستان- نبش خیابان دکتر صادق آئینه وند (64 غربی)

مدیریت ترویج دستاوردهای پژوهش های علوم انسانی


تعداد بازدید:۱۵۴۷